Żeglarstwo http://zeglarstwo.doskonale.info Żeglarstwo Mon, 14 Apr 2008 13:02:40 +0000 http://wordpress.org/?v=2.5.1 en Końskie szerokości http://zeglarstwo.doskonale.info/konskie-szerokosci/ http://zeglarstwo.doskonale.info/konskie-szerokosci/#comments Mon, 14 Apr 2008 13:02:40 +0000 RvX http://zeglarstwo.doskonale.info/?p=9 HTTP/1.0 200 OK
X-Content-Type-Options: nosniff
Content-Language: pl
Content-Length: 24429
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
Last-Modified: Thu, 20 Oct 2011 01:39:41 GMT
Date: Tue, 15 May 2012 16:11:22 GMT
Server: Apache
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Vary: Accept-Encoding,Cookie
X-Cache: MISS from sq75.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from sq75.wikimedia.org:3128
Age: 465624
X-Cache: HIT from amssq43.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq43.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from knsq28.knams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from knsq28.knams.wikimedia.org:80
Connection: close

Końskie szerokości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Końskie szerokości - to dwa obszary wysokiego ciśnienia atmosferycznego znajdujące się w okolicach 30 równoleżnika na półkuli północnej oraz południowej. Strefy te występują pomiędzy rejonem oddziaływania pasatów, a rejonem o przeważających wiatrach zachodnich. Przemieszczają się one na północ lub południe w zależności od ruchu słońca, pasatów i monsunów, wiejących z tej strefy na zewnątrz. Charakterystyczna pogoda dla końskich szerokości na morzu to stan ciszy lub słabego wiatru, wysokie temperatury powietrza oraz jego duża wilgotność. Nad lądem w tych szerokościach geograficznych przeważają pustynie. Termin końskie szerokości powstał w czasach, gdy transkontynentalny transport morski odbywał się żaglowcami, a częstym ładunkiem były konie przewożone z Europy do obu Ameryk oraz na Wyspy Karaibskie i Antyle. Podczas przedłużającej się podróży z powodu ciszy morskiej, koniecznością stawała się oszczędność wody pitnej dla pasażerów i załóg statków. Z tego powodu konie stawały się pierwszymi ofiarami racjonowania wody. Kończyły swój żywot po wyrzuceniu za burtę.

Zobacz też

Przestrzenie nazw
Warianty

Działania

© This material from Wikipedia is licensed under the GFDL.
]]> http://zeglarstwo.doskonale.info/konskie-szerokosci/feed/ Wyjące pięćdziesiątki http://zeglarstwo.doskonale.info/wyjace-piecdziesiatki/ http://zeglarstwo.doskonale.info/wyjace-piecdziesiatki/#comments Mon, 14 Apr 2008 13:01:33 +0000 RvX http://zeglarstwo.doskonale.info/?p=8 HTTP/1.0 200 OK
X-Content-Type-Options: nosniff
Content-Language: pl
Last-Modified: Mon, 24 Oct 2011 22:10:36 GMT
Content-Length: 23576
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
Date: Mon, 23 Apr 2012 16:13:39 GMT
Server: Apache
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Vary: Accept-Encoding,Cookie
X-Cache: MISS from sq72.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from sq72.wikimedia.org:3128
Age: 2366288
X-Cache: HIT from amssq35.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq35.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from knsq27.knams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from knsq27.knams.wikimedia.org:80
Connection: close

Wyjące pięćdziesiątki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Szlak kliprów – statki żeglujące pomiędzy Europą a Australią i Nową Zelandią unikały tych wód.

Wyjące pięćdziesiątki – obszar rozciągający się pomiędzy 50° i 60° szerokości geograficznej południowej. Rejon ten znany jest z jednych z najsilniejszych wiatrów na Ziemi, występujących tam ze względu na brak jakiejkolwiek bariery w postaci większych mas lądowych. Ponadto na siłę wiatru ma wpływ występujący w tym rejonie zimny prąd morski – Dryf Wiatrów Zachodnich.

Obszar ten jest praktycznie niezamieszkany, z wyjątkiem takich miejsc, jak południowa część Ameryki Południowej, Falklandy oraz Georgia Południowa.

W obszarze wyjących pięćdziesiątek znajduje się jeden z najsłynniejszych przylądków – Horn oraz owiana złą sławą Cieśnina Drake’a.

Pas wyjących pięćdziesiątek poprzedzają ryczące czterdziestki, na południe zaś od niego rozpościera się Ocean Południowy, a w tym bezludne sześćdziesiątki.

Przestrzenie nazw
Warianty

Działania

© This material from Wikipedia is licensed under the GFDL.
]]> http://zeglarstwo.doskonale.info/wyjace-piecdziesiatki/feed/ Ryczące czterdziestki http://zeglarstwo.doskonale.info/ryczace-czterdziestki/ http://zeglarstwo.doskonale.info/ryczace-czterdziestki/#comments Mon, 14 Apr 2008 12:59:42 +0000 RvX http://zeglarstwo.doskonale.info/?p=7 HTTP/1.0 200 OK
Date: Sun, 13 May 2012 00:54:59 GMT
Server: Apache
X-Content-Type-Options: nosniff
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Content-Language: pl
Vary: Accept-Encoding,Cookie
Last-Modified: Tue, 08 May 2012 15:36:27 GMT
Content-Length: 27090
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
X-Cache: MISS from sq63.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from sq63.wikimedia.org:3128
Age: 693408
X-Cache: HIT from amssq36.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq36.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from amssq41.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from amssq41.esams.wikimedia.org:80
Connection: close

Ryczące czterdziestki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Szlak kliprów – pas wód ryczących czterdziestek był wykorzystywany przez klipry żeglujące pomiędzy Europą a Australią i Nową Zelandią

Ryczące czterdziestki, strefa ryczących czterdziestek – pas wód oceanicznych biegnący nieprzerwanie wokół południowej półkuli kuli ziemskiej, w przybliżeniu pomiędzy 40° i 50° szerokości geograficznej południowej, wzdłuż którego wieją stałe, wiatry zachodnie, o bardzo dużej prędkości, będące powodem częstych sztormów. Rejon związany z działalnością cyklonów w południowej strefie niskiego ciśnienia. Akwen trudny nawigacyjnie i niebezpieczny dla statków.

Leżący na północ od przylądka Horn, a na południe od Przylądka Igielnego obszar ryczących czterdziestek od dziesięcioleci budził respekt marynarzy, ale był równocześnie wyzwaniem i próbą charakteru. Wiele jednostek spoczywa na dnie w tym regionie. Jednak śmiałkowie, którzy go przepłynęli, zyskali uznanie u innych marynarzy i mogli korzystać z marynarskich przywilejów (np. prawa gwizdania na pokładzie).

Nazwa pochodzi od 40° szerokości geograficznej południowej; została nadana przez marynarzy.

Zobacz też

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło rycząca czterdziestka w Wikisłowniku

Przestrzenie nazw

Warianty

Działania

© This material from Wikipedia is licensed under the GFDL.
]]> http://zeglarstwo.doskonale.info/ryczace-czterdziestki/feed/ Pływy morskie http://zeglarstwo.doskonale.info/plywy-morskie/ http://zeglarstwo.doskonale.info/plywy-morskie/#comments Mon, 14 Apr 2008 12:57:29 +0000 RvX http://zeglarstwo.doskonale.info/?p=6 HTTP/1.0 200 OK
Date: Sat, 05 May 2012 14:03:27 GMT
Server: Apache
X-Content-Type-Options: nosniff
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Content-Language: pl
Vary: Accept-Encoding,Cookie
Last-Modified: Fri, 04 May 2012 22:56:07 GMT
Content-Length: 56153
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
X-Cache: MISS from sq71.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from sq71.wikimedia.org:3128
Age: 1337300
X-Cache: HIT from amssq35.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq35.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from amssq42.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from amssq42.esams.wikimedia.org:80
Connection: close

Pływy morskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Zatoka Fundy podczas odpływu

… i podczas przypływu

Pływy morskie (przypływy i odpływy) – regularnie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w oceanie. Wywołuje je zjawisko pływowe, którego przyczyną są siły grawitacyjne Księżyca i Słońca[1][2].

Zmiana wysokości wody w danym miejscu jest spowodowana zmienną pozycją Słońca i Księżyca w stosunku do Ziemi, co jest połączone z rotacją Ziemi oraz batymetrią oceanów, mórz i estuariów. Efekt pływów może wystąpić także poza oceanami, wszędzie tam gdzie występuje pole grawitacyjne zmienne w czasie i przestrzeni. Najsilniejsze pływy (syzygijne) występują, gdy wpływy Słońca i Księżyca dodają się do siebie (tj. gdy Księżyc, Ziemia i Słońce znajdują się w linii prostej – w trakcie pełni oraz nowiu Księżyca). Natomiast gdy wpływ Słońca i Księżyca nie sumuje się (Księżyc, Ziemia i Słońce tworzą kąt prosty), pływy są najsłabsze (pływ kwadraturowy). Na podstawie długoletnich obserwacji oraz obliczeń astronomicznych wyznaczono czas i wielkość pływów dla wielu punktów na Ziemi (głównie niektórych portów). Wielkości te są podane w odpowiednich publikacjach, tzw. tablicach pływów, (ang.) Tide Tables. Z danych takich korzystają też specjalne programy komputerowe używane w żegludze.

Skutkiem pływów są oscylacyjne prądy nazywane prądami pływowymi, które są ważne przy nawigacji przybrzeżnej.

Przeciętny czas między kolejnymi przypływami wynosi 12 godzin i 27 minut i zależy od ukształtowania akwenu, a także pory roku oraz pory dnia, dlatego też nie da się wyznaczyć stałych godzin przypływu i odpływu w danym miejscu.

Zjawisko pływów zostało po raz pierwszy matematycznie opisane w 1687 roku przez Isaaca Newtona. Ponad pół wieku wcześniej – nie korzystając z wyrażeń matematycznych – pływy opisał Galileusz.

Spis treści

Pływy na Bałtyku

Pływy w obszarze mórz śródlądowych np. Bałtyku są prawie niewidoczne. Jest to spowodowane brakiem szerokiego połączenia z oceanem światowym i mniejszą masą wody w znacznie płytszych od oceanów basenach. W obszarze południowego Bałtyku, gdzie głębokość nie przekracza 100 metrów, poziom wody podczas przypływu podnosi się zaledwie o centymetr. Wielkość amplitudy pływów jest natomiast znacznie większa w obszarze cieśnin duńskich, gdzie może sięgać 14 cm. Nieznaczne zwiększenie amplitudy pływów, do ponad 6 cm, stwierdzono także w części Zatoki Fińskiej[3], na szerokości której morze jest co najmniej dwukrotnie głębsze, ale i znacznie węższe. W wydawnictwach, które ukazały się dawniej można natomiast znaleźć informację, że wielkość tej amplitudy miałaby sięgać tam nawet pół metra.

Charakterystyka

Pływy morskie są powtarzającą się cyklicznie zmianą poziomu morza w następujących fazach:

  • Przez kilka godzin poziom wody wzrasta i zalewa plażę;
  • Woda osiąga swój najwyższy poziom;
  • Poziom wody się obniża w ciągu kilku godzin podczas odpływu;
  • Poziom wody przestaje się obniżać, gdy osiąga swój najniższy poziom.

W momencie, w którym poziom wody przestaje się obniżać, woda jest najspokojniejsza. Wówczas pływ zmienia kierunek i “zawraca”. Zazwyczaj moment, w którym woda jest spokojna, występuje w okresie najwyższego bądź najniższego poziomu, ale istnieją także miejsca, w których zjawisko to występuje w innych momentach[4].

Różnica pomiędzy maksymalną wysokością wody podczas przypływu, a minimalną wysokością wody podczas odpływu to skok pływu (aktualny). Można określić także skok maksymalny – czyli różnice pomiędzy maksymalną wysokością wody wysokiej (pływ syzygijny), a minimalną wysokością wody niskiej.

Pływy morskie w przeszłości Ziemi

Około 3-4 mld lat temu, tj. w czasie “młodości” Księżyca, znajdował się on dużo bliżej Ziemi, w odległości ok. 150 000 km (obecnie ok. 400 000 km). W związku z tym jego wpływ na naszą planetę był silniejszy niż obecnie. Powodowało to powstawanie znacznie wyższych niż obecnie pływów na powierzchni rodzących się na Ziemi pierwotnych oceanów. Wdzierająca się w ląd woda wydzierała luźny materiał mineralny, jak wielu uważa, tworząc środowisko umożliwiające powstanie tzw. “bulionu pierwotnego“. Dlatego, wg założeń biologii ewolucyjnej, pływy przyczyniły się do powstania i rozwoju życia na Ziemi. Ponadto fala pływowa systematycznie spowalnia obrót Ziemi, wydłużając dobę. Szacuje się, że pierwotnie okres obrotu Ziemi mógł wynosić zaledwie 6 godzin. Zmiana wartości momentu pędu ruchu wirowego Ziemi idzie w parze ze stopniowym oddalaniem się Księżyca (wydłużaniem półosi jego orbity) tak, by całkowity moment pędu układu Ziemia-Księżyc pozostawał w pierwszym przybliżeniu stały. Należy pamiętać, że dokładna analiza tego procesu obejmuje także oddziaływanie pływowe na oceany Ziemi oraz układ Ziemia-Księżyc ze strony Słońca oraz innych planet.

Miejsca występowania pływów o najwyższych skokach

Miejsce Akwen Państwo Wysokość pływu (m)
średnio pływ syzygijny
(średnio)		 największa
zarejestrowana
Zatoka Fundy Ocean Atlantycki Kanada
11,4
15,4
19,6
Rio Gallegos Ocean Atlantycki Argentyna
10,4
14,0
18,0
Zatoka Frobisher Cieśnina Davisa Kanada
10,1
13,6
17,4
Rzeka Severn Kanał Bristolski Anglia
9,7
13,1
16,8
Port Granville Kanał La Manche Francja
9,3
12,6
16,1
Rzeka Koksoak Zatoka Ungava Kanada
8,7
11,7
15,0
Zatoka Penżyńska Morze Ochockie Rosja
8,5
11,5
14,7
Zatoka Collier Ocean Indyjski Australia
8,1
11,0
14,0
Port Bhaunagar Morze Arabskie Indie
7,2
9,7
12,4
Rzeka Kolorado Zatoka Kalifornijska Meksyk
7,1
9,6
12,3
Wyspa Maracá Ocean Atlantycki Brazylia
6,7
9,1
11,7

Geodezyjne efekty zjawisk pływowych

  • pływowa zmiana wysokości elipsoidalnej (spowodowana jest ona elastycznymi odkształceniami radialnymi skorupy ziemskiej),
  • pływowa zmiana przyspieszenia siły ciężkości,
  • pływowa zmiana wysokości ortometrycznej,
  • pływowa zmiana wysokości normalnej,
  • pływowa zmiana długości (są one rzędu s × 10-8, a więc nie ma potrzeby ich uwzględniania w codziennych pomiarach geodezyjnych),
  • pływowa zmiana kątów poziomych (poprawki pływowe kątów poziomych osiągają wartości o kilka rzędów mniejsze od błędów pomiarowych),
  • pływowa zmiana odchyleń pionu,
  • pływowa zmiana różnic wysokości.

Zobacz też

Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pływy morskie

Przypisy

  1. ↑ M. Affholder: Descriptive Physical Oceanography. Taylor Francis, s. 249. ISBN 90-5410-706-5. 
  2. ↑ Richard Hubbard: Boater’s Bowditch: the small-craft American practical navigator. Camden, Me.: International Marine, 2000. ISBN 0-07-136136-7.  Boater’s Bowditch: The Small Craft … – Google Books. [dostęp 2009-09-21].
  3. ↑ Czesław Druet Fizyka morza w:Encyklopedia fizyki współczesnej, PWN, 1983, rysunek 14, strona 864
  4. ↑ G. J. Mellor, George Mellor: Introduction to physical oceanography. Woodbury, N.Y.: American Institute of Physics, 1996, s. 169. ISBN 1-56396-210-1. 

Bibliografia

  • Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1. 

Linki zewnętrzne

Przestrzenie nazw

Warianty

Działania

© This material from Wikipedia is licensed under the GFDL.
]]> http://zeglarstwo.doskonale.info/plywy-morskie/feed/ Zbiornik Pogoria http://zeglarstwo.doskonale.info/zbiornik-pogoria/ http://zeglarstwo.doskonale.info/zbiornik-pogoria/#comments Fri, 11 Apr 2008 22:24:07 +0000 RvX http://zeglarstwo.doskonale.info/?p=5 HTTP/1.0 200 OK
Date: Fri, 18 May 2012 13:52:56 GMT
Server: Apache
X-Content-Type-Options: nosniff
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Content-Language: pl
Vary: Accept-Encoding,Cookie
Last-Modified: Fri, 20 Apr 2012 15:37:59 GMT
Content-Length: 37974
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
X-Cache: MISS from sq61.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from sq61.wikimedia.org:3128
Age: 214732
X-Cache: HIT from amssq46.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq46.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from amssq33.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from amssq33.esams.wikimedia.org:80
Connection: close

Zbiornik Pogoria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Pogorie (Pojezierze Dąbrowskie) – zespół zbiorników wodnych w Dąbrowie Górniczej, będących zalanymi wyrobiskami piasku podsadzkowego wydobywanego niegdyś dla okolicznych kopalń węgla. Dziś część z nich z racji wyjątkowych walorów przyrodniczych uzyskała status obszarów chronionego krajobrazu.

Pogoria I

Information icon.svg Osobny artykuł: Zbiornik Pogoria I.

Pogoria I

Pogoria I, pow. 75 ha, powstała w 1943 r. Jest otoczona lasami oraz zbudowanymi niegdyś ośrodkami wypoczynkowymi, dziś najczęściej przerobionymi na pensjonaty, hotele i kluby. Niegdyś było to główne miejsce letniego wypoczynku mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego i Górnego Śląska. Jezioro było dawniej szkołą dla żeglarzy i kajakarzy – wychowało się tu sporo dobrych żeglarzy starszego pokolenia. Trenował tutaj również na swoich ślizgaczach wielokrotny mistrz świata – Waldemar Marszałek. Na Pogorii I wciąż jeszcze koncentruje się główne życie żeglarskie regionu. Działają tu 4 kluby żeglarskie: KSW Hutnik, KSW Fregata, PTTK TKŻ Tramp i KW LOK Zefir. Jezioro to jest gorszym akwenem do nurkowania niż Pogoria III z racji mniejszej przejrzystości wody. Maksymalna głębokość 11 metrów. W południowej części jeziora wśród trzcinowisk gniazdują rzadkie gatunki ptaków wodnych, na wschodnim brzegu znajduje się użytek ekologiczny Młaki nad Pogorią I, chroniący rzadkie gatunki roślin rosnące na młakach niskoturzycowych.

Pogoria II

Information icon.svg Osobny artykuł: Zbiornik Pogoria II.

Pogoria II

Pogoria II, pow. ok. 25 ha, obszar wyrobiska popiaskowego przed zalaniem został częściowo zasypany żyzną ziemią z nadkładu, przywożonego z odkrywkowej kopalni węgla Brzozowica. Dzięki temu jezioro jest otoczone wyjątkowo bujną roślinnością, ale jest i płytkie – maksymalne głębokości nie przekraczają 2,5 m. Przy najbardziej dzikim wschodnim brzegu rośnie piękny łęg wierzbowy z dominującą wierzbą kruchą, bliźniaczo podobny do naturalnych lasów zalewowych dolin rzecznych. Tuż obok przestrzeń płytkiej zatoki zajmuje obumarły “zatopiony las”, wskazujący na niższy przed laty poziom wód jeziora, od lat jest to miejsce gniazdowania kolonii mew śmieszek, kaczek i perkozów, miejsce często odwiedzane także przez czaple. Tafla wody w dużej mierze jest porośnięta chronionymi grążelami żółtymi i rzadszymi grzybieniami białymi, brzegi zaś porastają szuwary dochodzącej do 4 metrów wysokości trzciny, pałki, trzcinnika, jeżogłówki, przeplatane pięknie kwitnącym kosaćcem żółtym. We wschodniej części akwenu znajduje się niewielka wyspa. Od 2002 roku jezioro wraz z otoczeniem stanowi użytek ekologiczny “Pogoria II” o powierzchni 40 ha. Na zbiorniku od lat obowiązuje zakaz kąpieli i pływania środkami pływającymi, jest natomiast dozwolone wędkowanie.

Pogoria III

Information icon.svg Osobny artykuł: Zbiornik Pogoria III.

Pogoria III

Pogoria III

Pogoria III, pow. 205 ha (2 km²), do niedawna największy z zalanych zbiorników, jednakże ze skromnym zapleczem rekreacyjnym. Stanowi rezerwowe ujęcie wody dla Huty Katowice. Jest to prawdziwa oaza windsurfingowców całego regionu, od lat służy również żeglarzom. Jezioro posiada bardzo czystą wodę, filtrowaną przede wszystkim przez bardzo liczne małże – racicznice zmienne. Przejrzystości wód sprzyja też fakt położenia wśród przepuszczalnych piasków polodowcowych oraz braku poważniejszych źródeł zanieczyszczeń. Jest ważnym miejscem na nurkowej mapie Polski, od lat jest w planach utworzenie tu bazy nurkowej. Największe głębokości na zbiorniku dochodzą do 18 m w najgłębszej, północnej części akwenu. Na jeziorze działa Jacht Klub Pogoria 3. W lecie odbywają się liczne regaty – największe to InterPuchar Zagłębia w klasach młodzieżowych (m.in. Optimist, Laser Radial ). Zimą pojawia się także ruch bojerowy. W południowo-zachodniej części wypożyczalnia sprzętu wodnego, rozległa plaża miejska z boiskiem do siatkówki plażowej, strzeżone kąpielisko, a także liczne punkty małej gastronomii. Jezioro w całości objęte strefą ciszy, otoczone ścieżkami rowerowymi – stąd dojazd samochodem utrudniony – jedynie okolice plaży, osiedla Łęknice i brzegu przy ul. Zakładowej (duży parking) bardziej dostępne.

Pogoria IV

Information icon.svg Osobny artykuł: Zbiornik Kuźnica Warężyńska.

Pogoria IV – widok od strony kolonii Piekło

Pogoria IV

Pogoria IV

Pogoria IV, pow ok. 560 ha dł. ok. 8 km, szer. ok. 3 km, pojemność ok. 52 mln. m³, lustro wody położone jest na wysokości 264,00 m n.p.m.[1], oficjalnie nazywana Zbiornikiem Kuźnica Warężyńska, najmłodszy i największy akwen Pojezierza Dąbrowskiego o silnie wydłużonym z południa na północ kształcie – ciągnie się od jazu piętrzącego wodę od okolicy Pogorii III aż po odległe o 5 km Wojkowice Kościelne. Jezioro zajmuje najniższą część wyrobiska popiaskowego, w najszerszym miejscu jego szerokość dochodzi do 3000 metrów. Akwen zwężony w środkowej części do zaledwie kilkuset metrów – znajdują się tu liczne wysepki, z których największa o powierzchni kilku hektarów jest oddzielona od zachodniego brzegu jedynie wąskim kanałem. Północna część jeziora to przepastne głębie, dochodzące do 23 metrów. Natomiast część południowa jest znacznie płytsza, szczególnie w okolicy zachodniego brzegu znajdują sie rozległe płycizny. Akwen ma spełniać rolę przeciwpowodziową i przechwytywać ewentualną falę wezbraniową Czarnej Przemszy, która jednakże poza wysokimi stanami całkowicie omija zbiornik płynąc korytem na zachód od jeziora. Na razie zbiornik niewykorzystywany rekreacyjnie, zabroniona jest na nim i żegluga, i kąpiel ze względu na liczne podwodne przeszkody i nierówne dno. Dozwolone wędkowanie. Wzdłuż południowego, zachodniego i północnego brzegu biegnie wygodna, asfaltowa ścieżka rowerowa. W najbliższym czasie środkowowschodnia część zbiornika obejmująca płytką zatokę i liczne wysepki zostanie objęta ochroną ze względu na licznie gniazdujące tu bardzo rzadkie gatunki chronionych ptaków, które z racji piaszczystych wysp znalazły tu cenne środowisko zastępcze (naturalnie gniazdują na łachach piaskowych wzdłuż koryt rzecznych, które jednakże, mimo braku regulacji rzek w Polsce, okazują się niewystarczające dla ekspansji gatunków).

Układ wszystkich tych akwenów jest źródłem interesujących planów zagospodarowania całego obszaru z systemem śluz i parkiem wodnym. Zostały one połączone siecią ścieżek rowerowych. Obecnie projekt śluzy pomiędzy jeziorami Pogoria 3 i 4 został zarzucony ze względu na ciągle odbywający się pomiędzy tymi zbiornikami ruch kolejowy. Ostatnim pomysłem jest połączenie jezior za pomocą pochylni podobnych do tych na kanale Ostródzko-Elbląskim.

Od nazwy zbiornika Pogoria I utworzono również nazwę jednego z większych polskich żaglowców. Patrz: STS Pogoria.

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ http://www.dabrowa.pl/dg_rekreacja_zbiorniki-wodne_pogoria-4.htm dostęp 08.03.2010

Przestrzenie nazw

Warianty

Działania

© This material from Wikipedia is licensed under the GFDL.
]]> http://zeglarstwo.doskonale.info/zbiornik-pogoria/feed/ Morze Sargassowe http://zeglarstwo.doskonale.info/morze-sargassowe/ http://zeglarstwo.doskonale.info/morze-sargassowe/#comments Fri, 11 Apr 2008 22:21:17 +0000 RvX http://zeglarstwo.doskonale.info/?p=4 HTTP/1.0 200 OK
Date: Mon, 07 May 2012 15:30:23 GMT
Server: Apache
X-Content-Type-Options: nosniff
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Content-Language: pl
Vary: Accept-Encoding,Cookie
Last-Modified: Fri, 04 May 2012 23:07:29 GMT
Content-Length: 44757
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
X-Cache: HIT from sq74.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from sq74.wikimedia.org:3128
Age: 1159285
X-Cache: HIT from amssq38.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq38.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from amssq36.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from amssq36.esams.wikimedia.org:80
Connection: close

Morze Sargassowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Question book-4.svg
 Ten artykuł od 2010-11 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Morze Sargassowe
Morze Sargassowe
Morze Sargassowe
Kontynent Ameryka Północna
Państwa Stany Zjednoczone Bahamy
Terytoria Bermudy
Powierzchnia ok. 6-7 mln km² km²
Typ morza otwarte
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Morze Sargassowe (ang. Sargasso Sea) – morze Oceanu Atlantyckiego.

Spis treści

Położenie i obszar

Morze Sargassowe to akwen morski leżący w zachodniej części północnego Atlantyku, mniej więcej pomiędzy 20 i 35 N oraz 30 i 70 W, rozciągając się od wysp Bahama, poprzez Bermudy, aż niemal po Azory. Zasięg morza jest szczególnie trudny do określenia od strony wschodniej i częściowo południowej, ale jego granice wyznaczają w praktyce otaczające go ze wszystkich stron silne prądy powierzchniowe: Zatokowy (Golfsztrom), Kanaryjski i Północno-Równikowy. Morze Sargassowe jest nietypowe m.in. dlatego, że jest jedynym obszarem wód w pełni oceanicznych (fragment oceanu), który w nazwie posiada określenie “morze”, jako że morze (w znaczeniu terminu geograficznego) zazwyczaj styka się w jakikolwiek sposób z lądem. Stąd też trudne określenie dokładnych granic i powierzchni tego akwenu.

Morze Sargassowe to ogromna powierzchnia nieruchomej wody (ok. 6-7 mln km²) o temperaturze wody powierzchniowej dochodzącej latem do 28 °C, nad którą dominują cisza lub słabe wiatry. Ciepła, bezchmurna pogoda stwarza sprzyjające warunki rozwoju roślinności morskiej, a w szczególności brunatnic – glonów z rodzaju Sargassum, które dzięki pęcherzykom gazu utrzymują się na powierzchni, przypominając winogrona sarga uprawiane od wieków w Portugalii. Nieograniczony rozwój tych kilkumetrowej długości wodorostów sprawia, że nawet gdy wieje wiatr, powierzchnia morza jest gładka. Morze to jest miejscem życia bardzo wielu organizmów, nawet takich dla których nie jest ono naturalnym miejscem rozwoju – żyją tutaj, trafiając w “sidła” owych prądów morskich, nawet jeśli mogą się rozmnażać tylko wegetatywnie.

Tam, gdzie nie ma glonów, woda jest bardzo przejrzysta, do 65 m – jest to jedna z najbardziej przejrzystych toni świata. Zasolenie Morza Sargassowego jest nietypowe jak na wody oceaniczne i bardziej przypomina zasolenie mórz wewnątrzkontynentalnych – dochodzi do 37 promili. Jest miejscem tarła m.in. węgorzy, które płyną tam raz w życiu, odbywają tarło po czym umierają z wycieńczenia.

Morze Sargassowe w literaturze i legendach

Morze Sargassowe to jeden z najbardziej tajemniczych, owianych legendami akwenów morskich świata.

Z Morzem Sargassowym związana jest legenda o Latającym Holendrze, jako że zdarzało się, iż statki, które były z powodu różnych awarii lub uszkodzeń opuszczane przez załogi, po natrafieniu na ten akwen były w stanie jeszcze długo unosić się na powierzchni wody, a trafiając na pierścień trzech prądów morskich potrafiły jak widma przemierzać duże odległości pojawiając się nawet cyklicznie w tych samych miejscach.

Temat Morza Sargassowego przewija się w dziełach literackich i filmowych, najczęściej w poezji i literaturze baśniowej – jako symbol ciszy, spokoju, pochłonięcia lub zawieszenia w czasie, a nawet jako źródło życia. Poświęcił mu swój rozdział Jules Verne w powieści Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi. W Polsce m.in. w poezji Zbigniewa Herberta – Elegia na odejście pióra atramentu lampy, oraz w balladzie (żeglarska poezja śpiewna) Janusza Sikorskiego – Ballada o Morzu Sargassowym. Temat Morza Sargassowego był również wiązany z mityczną Atlantydą.

Fragment ballady J. Sikorskiego:

Na Sargassowym Morzu tkwią okręty,
Burty im porasta trupia pleśń
I nie czekają na nie już kobiety,
Bo która zechce czekać cały wiek.

A po pokładach snują się szkielety,
Głowonogi w kości z nimi rżną,
W banku tylko fałszywe monety
I nikt się zbytnio nie przejmuje grą.

A Bóg nakręca zegar wielkim kluczem,
Siedem obrotów nieba – siedem dni,
I znów nam jakiś tydzień głupio uciekł,
I tak nam się to życie jakoś tli.
(…)

Zobacz też

Portal Geografia
Portal:
Geografia
Portal Żeglarstwo
Portal:
Żeglarstwo

Linki zewnętrzne

Commons-logo.svg  Ilustracje i media  w Wikimedia Commons
Wikisource-logo.svg  Teksty źródłowe  w Wikiźródłach

Na mapach: 20°28′08″N 66°10′30″W / 20.46889, -66.175

Przestrzenie nazw

Warianty

Działania

© This material from Wikipedia is licensed under the GFDL.
]]> http://zeglarstwo.doskonale.info/morze-sargassowe/feed/ Bezludne sześćdziesiątki http://zeglarstwo.doskonale.info/bezludne-szescdziesiatki/ http://zeglarstwo.doskonale.info/bezludne-szescdziesiatki/#comments Fri, 11 Apr 2008 13:49:51 +0000 RvX http://zeglarstwo.doskonale.info/?p=3 HTTP/1.0 200 OK
X-Content-Type-Options: nosniff
Content-Language: pl
Content-Length: 22082
Content-Type: text/html; charset=UTF-8
Last-Modified: Mon, 17 Oct 2011 00:44:00 GMT
Date: Mon, 14 May 2012 23:44:35 GMT
Server: Apache
Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate
Vary: Accept-Encoding,Cookie
X-Cache: MISS from sq61.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from sq61.wikimedia.org:3128
Age: 524833
X-Cache: HIT from amssq44.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: HIT from amssq44.esams.wikimedia.org:3128
X-Cache: MISS from amssq40.esams.wikimedia.org
X-Cache-Lookup: MISS from amssq40.esams.wikimedia.org:80
Connection: close

Bezludne sześćdziesiątki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Bezludne sześćdziesiątki - obszar rozciągający się pomiędzy 60° i 70° szerokości geograficznej południowej. W rejonie tym występuje antarktyczny prąd okołobiegunowy.

Obszar ten jest niezamieszkany, czemu zawdzięcza swoją nazwę. Przyczynia się do tego surowy klimat biegunowy. Jedynym lądem występującym na tym obszarze jest północna część Antarktydy.

Na północ od pasa Bezludnych Sześćdziesiątek znajduje się pas wyjących pięćdziesiątek, obszar o najsilniejszych stałych wiatrach na Ziemi.

Doskonały opis samotnej, morderczej żeglugi wzdłuż 60-tego równoleżnika na jachcie można znaleźć w książce Davida Lewisa “Ice Bird” (Wydawnictwo Morskie, 1979).

Przestrzenie nazw
Warianty

Działania

© This material from Wikipedia is licensed under the GFDL.
]]> http://zeglarstwo.doskonale.info/bezludne-szescdziesiatki/feed/